دیسک سیاه معمولا به دلیل کم آبی (دهیدراته شدن) و فرسودگی دیسک ایجاد میشود و در بسیاری از موارد با درمانهای غیر جراحی قابل کنترل است؛ اما به حالت طبیعی اولیه باز نمیگردد.
این عارضه در MRI معمولا به دنبال افزایش سن رخ میدهد. دیسکها بهصورت بالشتکهای نرم بین استخوانهای ستون فقرات برای جذب وزن در طول فعالیتها کاربرد دارند.
دیسکها در حالت طبیعی حاوی مقدار زیادی آب هستند و به حالت اسفنجی عمل میکنند تا ضربهها هنگام ایستادن، نشستن، راه رفتن، دویدن و… جذب شود. هر چه سن بالاتر میرود، دیسکها آب خود را از دست میدهند و کم کم شکل اسفنجی و نرمی خود را از دست خواهند داد.
دیسک سیاه یعنی چه؟
وقتی پزشک میگوید دیسک سیاه شده، منظور سیاه شدن نخاع، استخوان یا مهره نیست. این اصطلاح به نمایی گفته میشود که در MRI دیده میشود و نشان دهنده:
- کاهش آب دیسک
- فرسودگی تدریجی دیسک بین مهرهای
است.
اصطلاح پزشکی آن عبارت است از: Disc Dehydration یا Degenerative Disc Disease
در MRI، دیسک سالم به دلیل داشتن آب کافی، روشنتر دیده میشود؛ اما دیسکی که آب خود را از دست داده، تیره یا سیاه دیده میشود.
چگونه یک دیسک معمولی در MRI مشاهده میشود؟
دیسک طبیعی و بدون مشکل به رنگ سفید در نتایج MRI قابل مشاهده است و به این معنی است که آب کافی در دیسک وجود داشته و عملکرد صحیحی دارد.
آب کافی در دیسک این امکان را به فرد میدهد که فشار وارد شده به ستون فقرات را در طول فعالیتهای روزمره جذب کند. از آنجایی که به اندازه کافی آب دارد با جذب فشار، مجدد خیلی سریع به شکل طبیعی خود باز میگردد.
هرچه دیسک نرم باشد، از پارگی دیسک و پرولاپس دیسک جلوگیری خواهد شد. برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله لیزر دیسک کمر را مطالعه کنید.
دیسک سیاه در MRI چه معنا و مفهومی دارد؟

زمانی که دیسک سیاه را در این تصویربرداری مشاهده میکنید به این معنی است که دیسک آب کافی ندارد و به طبع نرمی خود را از دست میدهد.
در نهایت توانایی جذب فشار هنگام فعالیت نیز به مرور کاهش پیدا میکند. همچنین از آنجایی که آب کافی در دیسک وجود ندارد نمیتواند خیلی سریع به حالت اولیه خود بازگردد.
دیسک زمانی که تحت فشار است از بین میرود و منجر به عارضههایی مانند پارگی دیسک یا پرولاپس دیسک خواهد شد.
چرا دیسک سیاه میشود؟ علت سياه شدن دیسک کمر و گردن
علت اصلی سیاه شدن دیسک، دهیدراته شدن (کمآبی) دیسک است. این وضعیت معمولا به دلایل زیر رخ میدهد:
- افزایش سن و فرسایش طبیعی
- فشار مداوم روی ستون فقرات
- نشستن طولانی و سبک زندگی کمتحرک
- اضافه وزن
- آسیبهای قبلی کمر یا گردن
- ژنتیک
در بسیاری از بیماران، این تغییرات تدریجی و وابسته به زمان است
آیا شرایط خطرناکی است؟
خیر همه دیسکهای سیاه که تصویربرداریها مشاهده میشود، خطرناک نیست. مشاهده دیسک سیاه گاهی نشاندهنده روند پیری و افزایش سن است، درست مثل زمانی که موهای شما سفید یا پوست دچار چین و چروک میشود.
این مواردی که برای شما ذکر کردیم روند طبیعی بدن است که با افزایش سن رخ میدهد. تنها برخی از دیسکهای سیاه منجر به کمردرد میشود که در نهایت با مراجعه به متخصص درد میتوان درمان کمردرد یا راهکاری برای کنترل درد در نظر گرفت.
چرا تنها برخی از این دیسکها منجر به کمردرد میشوند؟
عارضه مشاهده شده در اسکن MRI همانطور که گفتیم آب کمتری نسبت به حالت نرمالی دارد، زیرا بافت داخل دیسک با افزایش سن خشک میشود.
علاوه بر سن موارد دیگری مانند پشت سر گذاشتن زایمان سخت و همچنین سابقه خانوادگی کمردرد میتواند تاثیرگذار باشد. برخی از دیسکهای سیاه دچار تغییراتی از جمله ساییدگی میشوند و در نهایت التهاب رخ میدهد.
در چنین مواقعی مواد شیمیایی تولید میشود که به بافت و اعصاب اطراف ستون فقرات میرود. این مواد شیمیایی منجر به کمردرد ناشی از تحریک اعصاب و همچنین بافتهای نرم میشود.

آیا امکان بهبودی خود به خود وجود دارد؟
خیر به این شکل بهبود پیدا نمیکند؛ زیرا تغییرات ایجاد شده به صورت دائمی باقی میماند. اما با تغییراتی کوچک در سبک زندگی خود میتوانید راهکاری برای کنترل آن در نظر داشته باشید که این موارد به شرح زیر است:
- از مصرف سیگار خودداری کنید.
- در صورت لزوم دارو مصرف کنید.
- فیزیوتراپی انجام دهید.
- حتما رژیم غذایی سالم برای خود در نظر داشته باشید.
چه روشی برای درمان وجود دارد؟
از روشهای درمانی و کنترل این بیماری میتوان به چنین مواردی اشاره کرد:
فیزیوتراپی
باید تمرینات تقویتی را همراه با برنامه فیزیوتراپی انجام دهید. این تمرینات به شما کمک میکند تا به شکل موثری شرایط خود را کنترل کنید.
تزریق استروئید به ستون فقرات
در این روش تزریق استروئید به ریشه عصبی انجام میگیرد. نتایج نشان داده است که این روش درمانی به تسکین کمردرد کمک میکند؛ اما نمیتوان انتظار داشت که نتایج بهصورت طولانی مدت باقی بماند.
اگر تزریقاتی که انجام میشود همراه با انجام فیزیوتراپی باشد، اثرات درمانی بلند مدتی خواهد داشت.
جراحی در ناحیه ستون فقرات
در صورتی که هیچ از روشهای درمانی ذکر شده موثر نباشد، در نهایت عمل جراحی فیوژن برای بیمار در نظر گرفته میشود.

منظور از انحطاط دیسک چیست
ساییدگی که در دیسک سیاه رخ میدهد به عنوان انحطاط دیسک شناخته میشود. از آنجایی که منبع تغذیه و خون کمی دارد تغییرات ساییدگی و پارگی با گذشت زمان بدتر خواهد شد.
حرکات مکرر ستون فقرات با فعالیتهای روزانه نیز باعث آسیب به دیسک میشود. حرکت مکرر ستون فقرات ناشی از اضافه وزن میتواند اختلالاتی در دیسک ایجاد کند.
کاهش ارتفاع دیسک به دلیل کمتر شدن میزان آب داخل دیسک رخ میدهد. زمانی که دیسکها خشک شوند در تصویربرداری سیاه نشان داده میشود. این شواهد لزوما به این معنی نیست که بیمار درد دارد.
دیسک سیاه کمر با دیسک سیاه گردن چه تفاوتی دارد؟
- سیاه شدن دیسک کمر: معمولا با کمردرد و گاهی درد سیاتیکی همراه است.
- سیاه شدن دیسک گردن: میتواند باعث گردندرد، درد شانه یا دست شود.
اصل ماجرا یکی است:
- کم آبی و فرسودگی دیسک، فقط محل آن فرق میکند.
علائم و عوارض دیسک سیاه
بسته به شدت، ممکن است:
- هیچ علامتی نداشته باشد.
- درد مزمن یا متناوب ایجاد کند.
- خشکی و محدودیت حرکت بدهد.
همه دیسکهای سیاه الزاما دردناک نیستند.
سوالات متداول
آیا دیسک سیاه خوب میشود؟
به حالت اولیه بر نمیگردد، اما قابل کنترل و بی علامت شدن است.
دیسک سیاه شده یعنی چه؟
یعنی دیسک آب خود را از دست داده و در MRI تیره دیده میشود.
سیاه شدن دیسک کمر نشانه چیست؟
نشانه فرسودگی و دهیدراته شدن دیسک است.
آیا سیاه شدن مهره کمر خطرناک است؟
مهره سیاه نمیشود؛ دیسک سیاه میشود و همیشه خطرناک نیست.
دیسک سیاه نیاز به جراحی دارد؟
خیر، فقط در صورت علائم شدید.
درمان دیسک سیاه بدون جراحی چیست؟
فیزیوتراپی، ورزش مناسب و اصلاح سبک زندگی.
آیا دیسک سیاه باعث درد شدید میشود؟
در برخی افراد بله، اما در بسیاری بدون درد است.
سیاه شدن دیسک گردن یعنی چه؟
همان فرسودگی دیسک، ولی در ناحیه گردن.
تفاوت دیسک سیاه با پارگی دیسک چیست؟
دیسک سیاه فرسوده است؛ پارگی یعنی بیرون زدگی ماده دیسک.
آیا سیاه شدن دیسک قابل برگشت است؟
خیر، اما علائم آن قابل کنترل است.
سیاه شدن نخاع کمر یعنی چه؟
اصطلاح نادرست و اشتباه است.
آیا ورزش برای دیسک سیاه ضرر دارد؟
ورزش مناسب مفید است؛ ورزش اشتباه مضر.
دیسک سیاه در MRI چه شکلی است؟
تیرهتر از دیسکهای سالم دیده میشود.
دیسک دهیدراته همان دیسک سیاه است؟
بله، این دو اصطلاح به یک وضعیت اشاره دارند.

