چرا بعد از فیزیوتراپی درد دارم؟

بسیاری از افراد بعد از اولین جلسات فیزیوتراپی می‌پرسند که چرا بعد از فیزیوتراپی درد دارم؟ معمولا افراد دچار درد، کوفتگی یا حساسیت عضلانی می‌شوند و تصور می‌کنند درمان اشتباه انجام شده یا آسیب آنها بدتر شده است. در حالی که در بسیاری از موارد، درد بعد از فیزیوتراپی بخشی طبیعی از روند توانبخشی و بازتوانی بدن است.

در طول فیزیوتراپی، عضلات، مفاصل و بافت‌های سیستم عضلانی اسکلتی که ممکن است مدت‌ها غیرفعال بوده باشند، دوباره فعال می‌شوند. تکنیک‌هایی مانند درمان دستی، کشش عضلات و ورزش درمانی می‌توانند باعث التهاب خفیف و موقت بافت‌ها و در نتیجه درد عضلانی یا کوفتگی شوند که معمولا نشانه شروع فرآیند ریکاوری و بهبود عملکرد بدن است.

به طور کلی، درد خفیف تا متوسط که طی 24 تا 72 ساعت کاهش پیدا کند معمولا طبیعی است و بخشی از روند سازگاری عضلات و مفاصل با درمان محسوب می‌شود.

آیا درد بعد از فیزیوتراپی طبیعی است؟

بله، در بسیاری از موارد درد بعد از فیزیوتراپی طبیعی است، به‌ خصوص در جلسات ابتدایی درمان. زمانی که عضلات برای مدت طولانی ضعیف یا غیرفعال بوده‌اند، فعال شدن دوباره آنها می‌تواند باعث درد خفیف یا کوفتگی شود.

این حالت شباهت زیادی به درد عضلات بعد از ورزش دارد. در علم فیزیولوژی عضلات، این نوع درد با نام DOMS (Delayed Onset Muscle Soreness) شناخته می‌شود. DOMS نوعی درد عضلانی تاخیری است که معمولا چند ساعت تا یک روز بعد از فعالیت جدید یا شدید ظاهر می‌شود.

در فیزیوتراپی نیز وقتی عضلات، مفاصل و تاندون‌ها تحت تمرینات درمانی یا کشش قرار می‌گیرند، ممکن است بدن واکنش مشابهی نشان دهد. این واکنش معمولا نشانه این است که سیستم عضلانی اسکلتی در حال سازگاری و بازتوانی است. این توضیحات پاسخ مناسبی به افرادی است که سوال می‌کنند چرا بعد از فیزیوتراپی درد دارم.

چرا بعد از فیزیوتراپی درد می‌گیریم؟

دلایل مختلفی می‌توانند باعث ایجاد درد بعد از فیزیوتراپی، این روش از درمان کمردرد بدون جراحی شوند. بیشتر این دلایل طبیعی و بخشی از روند بهبود هستند.

فعال شدن عضلات ضعیف یا غیرفعال

در بسیاری از آسیب‌های اسکلتی عضلانی، برخی عضلات برای مدت طولانی کمتر استفاده می‌شوند. زمانی که در جلسات فیزیوتراپی این عضلات دوباره فعال می‌شوند، ممکن است درد عضلانی یا احساس خستگی ایجاد شود.

این اتفاق مشابه زمانی است که فرد بعد از مدت‌ها بی‌تحرکی شروع به ورزش می‌کند.

کشش عضلات و مفاصل

در فیزیوتراپی، برای بهبود دامنه حرکت مفاصل از کشش عضلات و حرکات اصلاحی استفاده می‌شود. این کشش‌ها می‌توانند باعث حساسیت یا احساس کشیدگی در عضلات و تاندون‌ها شوند.

این واکنش معمولا موقتی است و به افزایش انعطاف‌پذیری بافت‌ها کمک می‌کند.

درمان دستی و ماساژ عمیق

در برخی جلسات فیزیوتراپی از تکنیک‌های درمان دستی یا ماساژ عمیق بافت‌ها استفاده می‌شود. این روش‌ها می‌توانند باعث آزاد شدن نقاط تنش عضلانی و کاهش اسپاسم عضلانی شوند؛ اما در کوتاه‌مدت ممکن است کوفتگی بعد از فیزیوتراپی ایجاد کنند.

التهاب موقت بافت‌ها

کار روی عضلات، تاندون‌ها و مفاصل گاهی باعث التهاب خفیف بافت‌ها می‌شود. این التهاب کوتاه‌مدت بخشی از فرآیند ترمیم است و به بهبود جریان خون و بازسازی بافت کمک می‌کند.

در مواردی ممکن است التهاب تاندون یا بافت‌های اطراف مفصل به صورت درد خفیف یا حساسیت احساس شود.

شروع تمرینات جدید

یکی از اجزای مهم فیزیوتراپی، ورزش درمانی است. زمانی که بدن با تمرینات جدید روبه‌رو می‌شود، عضلات ممکن است دچار خستگی یا درد تاخیری (DOMS) شوند.

به همین دلیل بسیاری از افراد بعد از اولین جلسات درمانی احساس بدن درد بعد از فیزیوتراپی را تجربه می‌کنند.

بیشتر بخوانید: علت گردن درد چیست

چه نوع دردی بعد از فیزیوتراپی طبیعی است؟

برخی علائم بعد از فیزیوتراپی معمولا طبیعی هستند و بخشی از روند بازتوانی محسوب می‌شوند.

دردهای طبیعی بعد از فیزیوتراپی معمولا شامل موارد زیر هستند:

• کوفتگی عضلات
• درد خفیف عضلانی
• احساس گرفتگی یا سفتی عضلات
• خستگی عضلات
• حساسیت هنگام حرکت مفاصل

ویژگی مهم این دردها این است که شدت آن‌ها خفیف تا متوسط است و طی 1 تا 3 روز کاهش پیدا می‌کند. در این مدت بدن در حال تطبیق با تمرینات و فعال شدن دوباره عضلات است.

برای مثال، برخی بیماران بعد از فیزیوتراپی کمر یا گردن ممکن است احساس سفتی یا درد خفیف داشته باشند که به تدریج با ادامه جلسات درمانی کاهش می‌یابد.

چه دردهایی بعد از فیزیوتراپی خطرناک هستند؟

اگرچه بیشتر موارد درد بعد از فیزیوتراپی طبیعی است؛ اما برخی علائم می‌توانند نشانه نیاز به بررسی پزشکی باشند. در صورت مشاهده این علائم بهتر است با فیزیوتراپیست یا پزشک تماس بگیرید:

• درد شدید و ناگهانی
• درد تیرکشنده در مسیر عصب
• بی‌حسی در اندام‌ها
• احساس گزگز یا مورمور شدن
• تورم شدید
• کبودی قابل توجه
• درد رو به افزایش به جای کاهش
• قرمزی شدید یا تب

این علائم ممکن است با درد عصبی، التهاب شدید بافت یا تحریک بیش از حد مفاصل و تاندون‌ها مرتبط باشند و نیاز به ارزیابی دقیق‌تری داشته باشند. دقت داشته باشید ورزش‌های مضر برای دیسک گردن را انجام ندهید.

درد بعد از فیزیوتراپی تا چند روز طبیعی است؟

در بیشتر افراد، درد عضلات بعد از فیزیوتراپی بین 24 تا 72 ساعت طول می‌کشد. این بازه زمانی مشابه درد عضلانی بعد از ورزش است.

در برخی افراد، به‌ خصوص اگر تمرینات جدید یا شدیدتر باشند، این درد ممکن است تا حدود 4 یا حتی 5 روز ادامه داشته باشد؛ اما معمولا شدت آن به تدریج کاهش پیدا می‌کند.

اگر درد بیش از چند روز ادامه پیدا کند یا هر روز شدیدتر شود، بهتر است موضوع با فیزیوتراپیست مطرح شود تا برنامه درمانی بررسی و در صورت نیاز تنظیم شود.

برای کاهش درد بعد از فیزیوتراپی چه کنیم؟

اگر بعد از جلسه فیزیوتراپی دچار درد یا کوفتگی شدید، چند اقدام ساده می‌تواند به کاهش ناراحتی کمک کند.

• استراحت نسبی و پرهیز از فشار زیاد به عضلات
• نوشیدن آب کافی برای کمک به ریکاوری عضلات
• استفاده از کمپرس سرد یا گرم بسته به توصیه فیزیوتراپیست
• انجام حرکات سبک و کششی ملایم
• داشتن خواب کافی برای بهبود فرآیند ریکاوری
• انجام دقیق تمرینات تجویز شده در خانه
• خودداری از فعالیت‌های شدید تا زمان کاهش درد

این اقدامات می‌توانند روند بازتوانی و ترمیم سیستم عضلانی اسکلتی را تسریع کنند. متخصص درد نیز می‌تواند توصیه‌های بیشتری برای شما داشته باشد.

آیا باید فیزیوتراپی را با وجود درد ادامه داد؟

در بسیاری از موارد، درد خفیف بعد از فیزیوتراپی طبیعی است و به معنای آسیب جدید نیست. بنابراین معمولا نیازی به توقف کامل درمان وجود ندارد.

ادامه جلسات فیزیوتراپی تحت نظر متخصص می‌تواند به تقویت عضلات، کاهش التهاب بافت‌ها و بهبود عملکرد مفاصل کمک کند. قطع کردن خودسرانه درمان ممکن است روند بهبود را کندتر کند.

با این حال، اگر درد شدید، غیرمعمول یا همراه با علائم عصبی باشد، باید آن را با فیزیوتراپیست یا پزشک در میان گذاشت تا برنامه درمانی اصلاح شود.

بیشتر بخوانید: ورزش بعد از عمل دیسک کمر